Geef het maar toe: je bent van tijd tot tijd best nieuwsgierig naar hoe AIM wordt ingezet door jouw collega’s. Daarom hebben we voor deze nieuwsbrief van Project Frans Jarno Heerschap geïnterviewd. Jarno is al 12 jaar docent aan RGO Middelharnis. Hij geeft Frans in het tweedegraadsgebied en biologie in het eerstegraadsgebied. Wat een bijzondere combinatie en überhaupt is het al mooi om een docent te ontmoeten die niet lesgeeft in één maar twee vakken!
Jarno is een jonge collega van 30 die al twaalf jaar lesgeeft: hij begon tijdens het tweede studiejaar aan de lerarenopleiding met werken, tot op de dag van vandaag. Ook is hij zéér veelzijdig in zijn werk: samen met enkele collega’s heeft hij het schoolexamenvak ‘Academische Vaardigheden’ opgezet; in vwo-5 geeft hij de modules ‘onderzoek’ en ‘academisch schrijven’.
Naast zijn lesgevende taak is Jarno ongeveer een dag per week actief als beeld- en didactisch coach. In die rol begeleidt hij starters en ervaren docenten in hun professionalisering door individuele trajecten gericht op persoonlijke leervragen en door groepstrajecten waarbij een groep docenten zich de didactiek van hoge verwachtingen eigen maakt.
Veelzijdig is wellicht een understatement, Jarno is een soort duizendpoot die zijn werk van tijd tot tijd zelfs als hobby benadert, hoe mooi is dat!
Terug naar Jarno als docent Frans in de onderbouw: hij heeft lange tijd met diverse AIM-verhalen gewerkt in verschillende klassen, maar ook met een traditionele leergang maar daarna toch teruggekeerd naar het inzetten van AIM in de onderbouw. Janny werd hier nieuwsgierig naar en legde een aantal vragen voor aan Jarno die hij uitgebreid heeft beantwoord.
Hoe ben je als docent Frans ooit in aanraking gekomen met AIM als didactiek om in te zetten in jouw lessen Frans? Hoe heb je je destijds voorbereid op de start met AIM in jouw lessen?
Op zeventienjarige leeftijd begon ik als stagiair op RGO Middelharnis waar een groep van vier collega’s enthousiast AIM inzette om de leerlingen in de onderbouw communicatief Frans te leren. Ik herinner me dat ik onder de indruk was van het brugklasniveau en wilde me in de methodiek verdiepen. Tijdens leerjaar 2 in de lerarenopleiding ben ik gewoon in het diepe gesprongen en heb steeds grotere delen van de les van mijn begeleider overgenomen. Daarnaast heb ik de AIM-starterstraining gevolgd, destijds nog aan de Vrije Universiteit.
Hoelang ben je AIM-verhalen destijds blijven gebruiken en in welke klassen en niveaus? Met welke AIM-verhalen heb je gewerkt?
In de brugklas werd gewerkt met Les trois petits cochons en Comment y aller?, aangevuld met eigen readers. In klas 2 werd Veux-tu danser? gebruikt en na dat verhaal hebben we steeds meer de eigen readers als leidraad gebruikt als voorbereiding voor de bovenbouw.
Wat beviel destijds goed aan het inzetten van AIM in jouw lessen, waar was je als docent trots op? Waar werden leerlingen blij van, waar waren zij trots op?
Mijn eigen plezier beviel me vooral: het variëren in woorden in een zin, het verzinnen van uitbreidingen op de activités en het op verschillende manieren benaderen van woorden vond ik erg leuk. Door mijn eigen enthousiasme kreeg ik de klas relatief gemakkelijk mee in de les.
Leerlingen waren trots op de snelle progressie in met name de brugklas. Frans werd door velen bestempeld als hun favoriete vak en voor het toneelstuk bij Les trois petits cochons werd enorm goed geoefend buiten de lessen om. Beloningen en succeservaringen zijn belangrijk voor leerlingen om te komen tot frequenter spreken en om wendbaarder te worden in het gebruik van het Frans.
Welke uitdagingen kwam je tegen, wat vond je lastig?
Er zijn veel activiteiten, het is soms moeilijk om te kiezen. In het begin vond ik het lastig om zonder Nederlands ingewikkelder chuncks aan te leren. Gelukkig kun je best wat Nederlands ‘sandwichen’ om het lesdoel te blijven halen. Ook merkte ik dat vwo-klassen vrij snel een regel achter impliciete grammaticagebaren wilde weten. Ik vond het lastig in te schatten hoever je kon gaan zonder te vervallen in klassieke lessen grammatica.
Waarom is de vakgroep op een gegeven moment gestopt met het toepassen van AIM in jouw lessen Frans?
De vakgroep werd steeds minder stabiel: zieke en zwangere collega’s, collega’s die vertrokken en een jaar stage kwamen lopen. Er was te weinig AIM-ervaring, de kaasschaaf over de klassen maakte het lastiger voortgang te boeken in de activités en er kwam te veel werk op te weinig schouders terecht. Een goede voorbereiding is het halve werk: over de organisatie moet je goed nadenken en daarna overgaan tot het uitvoeren van dat wat je samen afgesproken hebt.
Met welke leergang ben je verdergegaan of heb je zelf lesmateriaal ontwikkeld?
We hebben eerst een jaar Grandes Lignes gebruikt, vervolgens een aantal jaren Libre Service Junior in klas 1 en 2 en eigen materiaal in klas 3. Nu hebben we voor het tweede jaar AIM opgepakt en onze eigen readers geüpdatet. Ons plezier is weer terug en de klassen behalen een hoger niveau voor alle vaardigheden.
Wat miste je vervolgens in jouw lessen, in resultaten van leerlingen of leerlinggedrag?
Ik miste het enthousiasme van leerlingen, de daadwerkelijke toepassing van het Frans, het Frans gebruiken in plaats van bestuderen, leren door doen en praktische handvatten om te taal meer communicatief aan te bieden. We kregen te maken met bozige reacties van ouders en een gebruik aan succeservaringen voor leerlingen. Dit maakte dat we besloten om terug te keren naar AIM met de bijbehorende activerende didactiek.
Hoe zetten jullie AIM nu in: in welke klassen, leerjaren, niveaus?
Alleen in klas 1 en 2, vorig jaar zijn we in klas 1VMBO, HAVO en VWO begonnen met AIM en nu gebruiken we AIM in leer jaar 1 en 2.
De readers die we gebruiken in havo/vwo3 bevallen goed en sluiten goed aan op de bovenbouw waar ook eigen materiaal gebruikt wordt.
Wat doe je nu anders?
We nemen meer de tijd schriftelijk te oefenen met vocabulaire, zinsbouw en het beantwoorden van Franse vragen. Zelf werk ik nog explicieter met een methode om systematisch zinnen op te bouwen (vergelijkbaar met de vertaalmethode Latijn). Dit biedt leerlingen later houvast om met een woordenboek zichzelf te redden in nieuwe situaties die voor leerlingen verder van hen afstaat.
Maak je gebruik van les- en toetsmateriaal uit de Dropbox?
Nog niet, momenteel hebben we genoeg aan ons eigen materiaal.
Wat mis je qua les- en toetsmateriaal als het gaat om AIM?
Ik mis lesmateriaal rond cultuurgeschiedenis, symbolen van Frankrijk en rond actualiteit. Veel toetsen hebben we zelf gemaakt, zoals leestoetsen waarbij we zinnen en plaatjes combineren of alinea’s in de goede volgorde laten zetten.
Aansluitend op de nieuwe ontwikkelingen focussen op het ontwikkelen en vergaren van intercultureel lesmateriaal en ook lesmateriaal gericht op de nieuwe leerdoelen. En dan hebben we het nog niet eens over de rol van AI gehad…
Dit antwoord brengt mij op het plan van Project Frans om regionale netwerken op te zetten voor AIM-docenten Frans. In het zuiden van Nederland werken een paar scholen met AIM, dus in theorie zou dit haalbaar moeten zijn. Mocht je overwegen je aan te sluiten: wat zou jullie vakgroep graag halen bij een dergelijk netwerk?
Regionaal zou je kunnen kijken naar wat je al zou kunnen doen met literatuur(geschiedenis) in leerjaar 3. Een dergelijk onderwerp op een AIM-manier vormgeven zou al prachtig zijn, het geeft leerlingen bovendien meer beeld van wat je gaat doen in de bovenbouw.
In aansluiting op het regionale netwerk: wat zou jullie vakgroep kunnen (in)brengen in een dergelijk netwerk?
Inventariseren wat interessant is om te onderzoeken en te gaan ontwikkelen. Wij zijn actief met didactiek gericht op schrijfvaardigheid: vrije zinsbouw, beantwoorden Franse (AIM-)vragen, kortom een stapje verder dan het materiaal dat bij de verschillende verhalen wordt meegeleverd.
Welke tips heb je voor docenten die willen beginnen met AIM? Wat zou een AIM-docent vooral moeten doen?
- Meedoen aan trainingen, neem die leerweg serieus, omdat je gaat werken met een andere, activerende didactiek.
- Voor de spiegel oefenen met gebaren, zodat de details van een gebaar goed op de klas overkomen, dit is iets anders dan in spiegelbeeld de gebaren overbrengen op een klas;
- Als docent je bewust zijn van (non)-verbale expressie, die ervoor zorgt dat leerlingen het Frans makkelijker kunnen volgen;
- Veel inzetten op herhaling zoals (die in de docentenhandleiding staat beschreven en variëren in de herhaling van de lesstof, ontdek wat je zelf kunt doen met de methodiek
- Bovenal: achter de methodiek staan en met volle overgave inzetten, overtuigd zijn van dat wat je doet. Wanneer je twijfelt, merken leerlingen dit direct!
Wat wil je verder nog kwijt over AIM Frans? Waar zou je blij van worden als het gaat om te ontwikkelen producten, trainingen of AIM-conferenties?
Ik zou blij worden van een zakboek AIM-theorie uitleg Wendy, als naslagwerk evenals van uitlegvideo’s en tutorials. Daarnaast aanvullende didactiek-handvatten rond schrijfvaardigheid in combinatie met een woordenboek, om leerlingen te laten schrijven over onderwerpen die verder van hen afstaan en om hen daarmee voor te bereiden op de bovenbouw.
In algemene zin is het belangrijk om professionalisering binnen AIM te blijven stimuleren! En als laatste: terugvallen in “oud & vertrouwd” voorkomen.
En tenslotte, heb je nog een Parel uit de praktijk die je met ons wilt delen?
Brugklassers bij wie het stigma over Frans wegvalt, ik heb zin in de volgende les.
Reactie plaatsen
Reacties